ข้อมูลองค์ความรู้โดย
นรินรัตน์ ไอที
ตำแหน่ง ไอที

การใช้ ArcGIS สำรวจดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์

ประเภททางด้าน IT หลัก :   Data Management & Analysis
ประเภททางด้าน IT ย่อย :   Knowledge Management
  ลงข้อมูลเมื่อ 16:12:07 09/05/2013
  Page View (2321) แบ่งปัน

การใช้ ArcGIS สำรวจดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์

ก่อนเริ่มทำต้องแน่ใจก่อนว่าได้ติดตั้งโปรแกรม ArcGIS (ArcView, ArcEditor, or ArcInfo) แล้ว


เรียกใช้โปรแกรม ArcMap

เปิดโปรแกรม ArcMap โดยถ้ามี shortcut icon ของ ArcMap  อยู่ก็ดับเบิลคลิ๊กที่ ArcMap บนเดสท๊อป หรือเริ่มคลิ๊กไปตามลำดับจาก Start menu -> Programs -> ArcGIS แล้วคลิ๊กที่ ArcMap (ลำดับของ Shortcut อาจแตกต่างจากที่บรรยายตามแต่ผู้ใช้ติดตั้ง) 

เมื่อปรากฎหน้าต่างของ ArcMap ปรากฎคลิ๊กเลือก "A new empty map" แล้วคลิ๊กปุ้ม OK 

You see the interface of the ArcMap application.

โปรแกรม ArcMap จะแสดงหน้ากากหลักของ ArcMap ออกมา 

ไม่ต้องแปลกใจหากพบว่าหน้าหลักของ ArcMap ที่ปรากฎกับตัวอย่างหน้าตาแตกต่างกันเล็กน้อยเช่น ขนาดที่แตกต่างกัน แผงเครื่องมืออยู่ตำแหน่งไม่ตรงกัน หรือแผงเครื่องมือแสดงมีจำนวนแผงเครื่องมือไม่เท่ากัน

เมื่อทำงานกับ ArcMap เราจะทำงานกับเอกสารแผนที่ (map document) ซี่งเอกสารแผนที่แต่ละเอกสารสามารถมีเฟรมข้อมูล (data frame) ได้หลายเฟรมข้อมูล และเอกสารแผนที่จะมีไฟล์นามสกุลเป็น .mxd

ไม่ต้องกังวลว่าไม่เข้าใจทุกสิ่งทุกอย่างเกี่ยวกับ ArcMap เพราะจะได้เรียนในบทต่อๆ ไป



ทดลองทำงานกับเลเยอร์

คลิ๊กบนเมนู File และคลิ๊กเลือก Open.

เมื่อหน้าต่าง Open ปรากฏเลือกไปที่โฟลเดอร์ทีใช้เก็บตัวอย่างข้อมูลมากเช่น ( C:\TEMP\LearnArcGIS1\basicgis\Lesson01) แล้วคลิ๊กเลือก Redlands.mxd .

เมื่อเอกสารแผนที่ Redlands ถูกเปิดออก ท่านจะเห็นแผนที่เมือง Redlands มลรัฐแคลิฟอเนีย จากบริเวณแสดงแผนที่แสดงให้เห็นว่ามีข้อมูลทางภูมิศาสตร์อยู่หลายรูปแบบที่แตกต่างกันโดยจะจัดเก็บแต่ละรูปแบบเป็นเลเยอร์ โดยในแต่ละเลเยอร์ก็จะมีข้อมูลแบบใดแบบหนึ่งอยู่ 

บริเวณด้านซ้ายมือประกอบด้วยรายการของเลเยอร์ซึ่งเรียกบริเวณด้านซ้ายมือนี้ว่า Table of Contents (TOC) บริเวณด้านขวามือคือส่วนที่แสดงภาพแผนที่ของเลเยอร์ต่าง ๆ ที่อยู่ใน Table of Contents

จากต้วอย่างนี้ร้านโดนัสแสดงเป็นรูปร่างเป็นแบบจุด (แสดงเป็นรูปบ้าน) ซึ่งได้ตั้งชื่อเลเยอร์นี้ว่า Donut Shops สำหรับการใช้ประโยชน์ที่ดินในเมือง Realands ให้ชื่อว่า Landuse แสดงรูปร่างเป็นแบบรูปหลายเหลี่ยมซึ่งให้สีการใช้ประโยชน์ที่ดินที่แตกต่างกันตามประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน จากต้วอย่างนี้ร้านโดนัสแสดงเป็นรูปร่างเป็นแบบจุด (แสดงเป็นรูปบ้าน) ซึ่งได้ตั้งชื่อเลเยอร์นี้ว่า Donut Shops สำหรับการใช้ประโยชน์ที่ดินในเมือง Realands ให้ชื่อว่า Landuse แสดงรูปร่างเป็นแบบรูปหลายเหลี่ยมซึ่งให้สีการใช้ประโยชน์ที่ดินที่แตกต่างกันตามประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน 


แสดงรูปแผนที่ของเลเยอร์อื่น

สังเกตว่ามีเลเยอร์ ทางรถไฟ ถนน และตำแหน่งของบริษัท ESRI ที่ยังไม่ได้แสดงผลในส่วนแสดงภาพแผนที่

เลือกทำเครื่องหมายถูกในเลเยอร์ที่ชื่อว่า Railroads จะสังเกตว่าทางรถไฟก็จะแสดงออกมา

เลือกทำเครื่องหมายถูกในเลเยอร์ที่ชื่อว่า Streests จะสังเกตว่าถนนก็จะแสดงออกมา 

สังเกตุว่าตำแหน่งบริษัท ESRI ยังไม่แสดงภาพออกมาซึ่งจะได้เรียนต่อไป


เครื่องมือ Identify สำหรับขัอมูลทางภูมิศาสตร์

ด้วยโปรแกรม ArcMap ท่านสามารถใช้เครื่องมือบางอย่างสำหรับค้นหาว่ารูปร่างที่เห็นอยู่นในส่วนแผนที่นั้นเป็นอะไรโดยการคลิ๊กที่บริเวณส่วนแสดงภาพแผนที่

เริ่มต้นโดยการซูมไปบริเวณที่สนใจโดยให้เห็นได้อย่างชัดเจน โดยจะเข้าถึงบริเวณที่ได้เลือกไว้แล้วใน Bookmark คือบริเวณบริษัท ESRI และถนนที่ใหล้เคียง

จากเมนูคลิ๊ก View แล้วคลิ๊กเลือก Bookmark แล้วเลือกคลิ๊กที่ ESRI

บริเวณส่วนแสดงแผนที่จะซูมไปที่บริเวณบริษัท ESRI สังเกตุว่าขณะนี้ถนนได้มีชื่อถนนกำกับไว้แล้วและขณะเดียวกันก็สามารถเห็นตำแหน่งของบริษัท ESRI เนื่องจากผู้สร้างเอกสารแผนที่ชุดนี้ได้ออกแบบให้แสดงชื่อถนนหรือแสดงตำแหน่งของบริษัท ESRI ก็ต่อเมื่อแผนที่ได้ปรับมาตราส่วนที่กำหนดไว้ 

บนแถบเครื่องมือคลิ๊กเลือกปุ่ม Identify  ถ้าหากแถบเครื่องมือนี้ไม่ได้แสดงอยู่ให้คลิ๊กขวาบริเวณ Menu bar แล้วคลิ๊กเลือก Tools

คลิ๊กลงบนเส้นที่แสดงถนน New York (เส้นสีแดงมีชื่อถนนอยู่ขวามือ)

จะพบว่ามีหน้าต่าง Identify Results แสดงออกมาและจะแสดงผลเกี่ยวกับรายละเอียดของถนน New York ซึ่งถูกจัดเก็บอยู่ในฐานข้อมูล หากหน้าต่าง Identify Results ขนาดเล็กไปสามารถขยายหน้าต่างเพื่อสามารถเห็นรายละเอียดให้ครบได้ 

เครื่องมือ identified สามารถทำให้รูปร่างกระพริบ (flash) ในส่วนแสดงภาพแผนที่โดยทำการเลือกจากหน้าต่าง Identify Results

เพื่อให้เหมาะสมให้เลื่อนหน้าต่าง Identify Results โดยให้ยังคงสามารถมองเห็นที่ส่วนแสดงภาพแผนที่ คลิ๊กบนเส้นถนน New York (ชื่อถนน) บนส่วนที่อยู่ด้านซ้ายมือของหน้าต่าง Identify Results และสังเกตเส้นถนนจะกระพริบอยู่ในส่วนที่แสดงภาพแผนที่

From the Layers dropdown list, choose All layers, then click the line representing New York Street again.

บนหน้าต่าง Identify Results บริเวณรายการ Layers ให้เลือกเปลี่ยนเป็น All Layers แล้วลองคลิ๊กเลือกเส้นถนน New York อีกครั้ง

จะพบว่าบนหน้าต่าง Identify Results จะเพิ่งรายการข้อมูลของ Landuse ซึ่งถนนผ่านเข้าไปในรูปหลายเหลี่ยม

บนหน้าต่าง Identify Results ด้านซ้ายมือให้คลิ๊กเครื่องหมาย (+) บน Landuse (อาจมีมากกว่า 1 รายการ) รายละเอียดข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดินก็จะถูกแสดงออกมา 

Continue identifying other features in the display area by clicking on them with the Identify button.

ทดลองใช้เครื่องมือ Idetify กับรูปอื่น ๆ

เมื่อทดลองทำงานจนเสร็จแล้วให้ปิดหน้าต่าง Identify Results โดยการคลิ๊กเครื่องหมาย "X" จากบริเวณมุมบนขวาของหน้าต่าง


ทดลองดูข้อมูลเชิงบรรยาย

ก่อนที่จะทำขั้นต่อไปเราจะกลับไปที่จุดเริ่มต้นโดยได้จัดเก็บไว้แล้วที่ Bookmark ซึ่งได้จัดไว้สำหรับการสอนแต่ละขั้นตอนแล้ว

จากเมนูคลิ๊ก view แล้วคลิ๊กเลือก Bookmark คลิ๊กเลือกที่ Original

เลเยอร์ที่จะแสดงควรจะเป็นร้าน Donut ทางรถไฟ ถนน และ การใช้ประโยชน์ที่ดิน 

จากบริเวณ Table of contents ซึ่งอยู่ด้านซ้ายมือคลิ๊กขวาบน Railroad แล้วคลิ๊กเลือก Open Attribute Table 

ข้อมูลตารางของทางรถไฟจะถูกแสดงออกมา ซึ่งแต่ละเรคอร์ดจะเป็นแต่ละรูปเส้นของเลเยอร์ทางรถไฟ

สังเกตุว่าจำนวนเรคอร์ดแสดงอยู่ด้านล่างของตาราง ในตารางนี้มีอยู่ 11 เรคอร์ดและไม่มีเรคอร์ดใดถูกเลือกอยู่ ซึ่งจะได้เรียนรู้การเลือกเรคอร์ดในบทต่อไป

เมื่อทดลองดูข้อมูลในตารางเสร็จแล้ว ปิดหน้าต่าง Attribute Table

จากบริเวณ Table of contents ซึ่งอยู่ด้านซ้ายมือคลิ๊กขวาบน Donut Shops แล้วคลิ๊กเลือก Open Attribute Table 

เมื่อทดลองดูข้อมูลในตารางเสร็จแล้ว ปิดหน้าต่าง Attribute Table

จากบริเวณ Table of contents ซึ่งอยู่ด้านซ้ายมือคลิ๊กขวาบน Landuse แล้วคลิ๊กเลือก Open Attribute Table สังเกตว่ามีฟิวล์ที่ชื่อว่า LU_ABV ซึ่งเป็นฟิวล์ที่เก็บคำย่อของการใช้ประโยชน์ที่ดิน และในส่วนแสดงภาพแผนที่ได้ใช้ค่านี้ในการกำหนดค่าในการแสดงภาพแผนที่ 

ปิดตาราง Landuse เมื่อทดลองดูเรียบร้อยแล้ว it.


เพิ่ม map tips ให้แก่แผนที่

Mat tips เป็นข้อความบ่งบอกถึงข้อมูลเชิงบรรยายใดข้อมูลหนึ่ง Map tips จะแสดงเมื่อคุณเลื่อนเมาส์ไปอยู่เหนือรูปร่างบนแผนที่ซึ่งเป็นวิธึง่ายวิธีหนึ่งที่จะได้รับรู้ข้อมูลเชิงบรรยายจากส่วนแผนที่ที่เราสนใจ

เคลื่อนเมาส์ไปไว้ตรงกลางของสัญลักษณ์ของร้านโดนัสสักครู่หนึ่ง จะพบว่าชื่อร้านจะแสดงออกมา 

เราสามารถที่จะเลือกฟิวล์ที่จะให้มาแสดงได้โดยตั้งค่าในหน้าต่าง Layer Properties

จากบริเวณ Table of contents ซึ่งอยู่ด้านซ้ายมือคลิ๊กขวาบน Donut Shops แล้วคลิ๊กแลือก Propertiese จะปรากฎหน้าต่าง Layer Properties และในหน้าต่าง Layer Properties คลิ๊กเลือกแถบ Fields จากนั้นเลือกรายการในช่องของ Primary Display field สังเกตว่าจะฟิวล์ต่าง ๆ ที่สามารถเลือกได้

เราสามารถเลือกฟิวล์ใดก็ได้มาแสดงใน Map tip ซึ่งโดยค่าเริ่มต้น (default) ของ ArcGIS คือฟิวล์ที่มีชื่อว่า Name

In the Primary display field dropdown list, click Address.

จากรายการในช่อง Primary display field ให้คลิ๊กเลือก Address 

คลิ๊กปุ่ม OK ในหน้าต่าง Layers Properties แล้วลองเลื่อนเมาส์ไปอยู่เหนือร้านโดนัส สังเกตว่าขณะนี้จะปรากฎชื่อที่ตั้งของร้านโดนัสแสดงใน Map tip


แสดงข้อมูลเลเยอร์ตามข้อมูลเชิงบรรยาย

ขณะนี้เลเยอร์ของถนนแสดงโดยใช้สัญลักษณ์เดียวกันทั้งหมด แต่สามารถปรับแก้ให้รูปร่างปรับเปลี่ยนโดยใช้ข้อมูลเชิงบรรยายได้

เริ่มต้นโดยเลือกไม่แสดงเลเยอร์ของการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยการเลือกไม่เอา Landuse ที่อยู่ใน Table of Content จากนั้นคลิ๊กขวาที่เลเยอร์ของ Stress และคลิ๊กเลือก Properties ในหน้าต่าง Layer Properties คลิ๊กเลือกแถบ Symbology 

จากหน้าต่าง Layer Properties ด้านซ้ายมือในหน้าต่าง Show คลิ๊ก Categories แล้วคลิ๊กเลือก Unique Value ในช่องรายการของ Value fiels คลิ๊กเลือก CLASS 

คลิ๊กที่ปุ่ม Add all values ที่อยู่ด้านล่าง 

คลิ๊กปุ่ม Apply (ไม่ใช้ OK) แล้วเลื่อนหน้าต่าง Layer Properties ออกจากบริเวณที่เป็นส่วนแสดงภาพแผนที่

ในขณะนี้ถนนจะแสดงสัญลักษณ์สีแตกต่างกันตามค่าของ Class 

กลับไปที่เลเยอร์ของ Stress กลับไปตั้งค่าให้เป็นแบบก่อนหน้านี้โดยในหน้าต่าง Show คลิ๊ก Feature จากนั้นคลิ๊กปุ่ม OK หน้าต่าง Layer Properties ก็จะปิดลง


เลือกรูปแผนที่โดยอาศัยข้อมูลเชิงบรรยาย

บ่อยครั้งที่คุณต้องการแสดงเฉพาะส่วนที่ต้องการตามเงื่อนไข ในขั้นตอนนี้คุณจะทำการเลือกเฉพาะบริเวณถนนที่มีชื่อว่า Interstate 10

จากบริเวณ Table of content คลิ๊กเลือกไม่เอา Railroad เพื่อจะไม่แสดงทางรถไฟ เพราะคุณไม่จำเป็นต้องใช้ทางรถไฟในขั้นตอนนี้

จากเมนูคลิ๊กเลือก Selection แล้วคลิ๊กเลือก Select by Attributes

จากหน้าต่างของ select by attribute เราสามารถเลือกสร้างเงื่อนไขได้ ในขั้นตอนนี้ท่านต้องการจะให้ถนนที่มีค่าในฟิวล์ที่ชื่อว่า STR_NAME มีค่าเท่ากับ l 10 (Interstate 10) ซึ่งจะทำให้ในแผนที่ก็จะ Hightlight ถนนดังกล่าว

จากรายการในช่องของ layer คลิ๊กเลือก stress ต้องแน่ใจก่อนว่าในช่องรายการของ Method ได้เลือก "Create a new selection" อยู่ จากรายการในของ field ดับเบิลคลิ๊กที่ STR_Name แล้วคลิ๊กเครื่องหมายเท่ากับ (=) ตรวบริเวณกลางของหน้าต่าง

จากนั้นภายใต้รายการในช่องของ Unique sample values list ให้เลื่อนหาค่าเท่ากับ l 10 เมื่อพบแล้วดับเบิ้ลคลิ๊กที่ l 10 

คลิ๊กปุ่ม Apply แล้วเลื่อนหน้าต่าง ของ Select By Attribute ออกจากส่วนแสดงภาพแผนที่ 

สังเกตุว่าในส่วนแสดงภาพแผนที่เลเยอร์ stress ที่มีค่าถนนเท่ากับ L 10 จะถูก Highlight ส่วนที่ถูกเลือกอยู่นี้จะเป็นส่วนที่ถนนมีชื่อว่า Interstate 10

ปิดหน้าต่าง ของ Select By Attribute


เลือกข้อมูลภูมิศาสตร์โดยอาศัยความสัมพันธ์กันระหว่างข้อมูลเชิงภาพ

ในขั้นตอนนี้ท่านต้องการที่จะเลือกร้านโดนัสที่อยู่ภายในระยะทาง 1000 เมตรของถนนที่มีชื่อว่า Interstate 10 ซึ่งเจาะกลุ่มลูกค้าที่กำลังขับรถระหว่าง Plam springs และ Los Angeles

จากเมนูคลิ๊กเลือก Selection แล้วคลิ๊กเลือก Select By Location

จะพบว่ามีหน้าต่างของ Select By Location ปรากฏออกมาซึ่งในรายการของช่อง I want to ให้คลิ๊กเลือก select features from แล้วรายการในช่องของ the following layers ให้คลิ๊กเลือก Donut shop และรายการในช่องของ that ให้คลิ๊กเลือก are within a distance of และรายการในช่องของ the features in this layer ให้คลิ๊กเลือก Streets ซึ่งหากอ่านออกมาเป็นข้อความจะตรงกับคำว่า "I want to select features from the Donut Shops layer that are within a distance of the features in the Streets layer."

คลิ๊กทำเครื่องหมายถูกในช่อง Apply a buffer to the features in Streets และสำหรับช่องที่เติมค่า of ให้พิมพ์ค่า 1000 Meters ลงไป 

ต้องแน่นใจก่อนว่าร้านโดนัสเป็นเพียงเลเยอร์เดียวที่เลือกอยู่ในในรายการของ the following layers ให้คลิ๊กปุ่ม Apply แล้วปิดหน้าต่าง Select by Location

The donut shops within 1000 meters of Interstate 10 are highlighted on the map.

ร้านโดนัสที่อยู่ในระยะทาง 1000 เมตรจากถนนชื่อ Interstate 10 จะถูกทำ Highlight บนแผนที่ 

จากใน Table of content คลิ๊กขวาที่ Donut Shops คลิ๊กเลือก Open Attribute Table จะพบว่าเรคคอร์ดที่ถูกเลือกเนื่องจากอยู่ในระยะทาง 1000 เมตรจากถนนชื่อ Interstate 10 จะเป็นเรคอร์ดที่ถูกทำ Highlight ไว้ในตาราง 

ปิดตาราง

คุณสามารถสร้างการวิเคราะห์เชิงพื้นที่อย่างง่ายได้ซึ่งในบทต่อ ๆ ไปคุณจะสามารถวิเคราะห์เชิงพื้นที่ยากขึ้นไปเรื่อย ๆ 


ออกจากโปรแกรม ArcMap

จากเมนูคลิ๊กเลือก file แล้วคลิ๊กเลือก exit เพื่อปิดโปรแกรม ArcMap เมื่อมีหน้าต่างสอบถามว่า Save change ให้เลือก NO

แหล่งที่มาจาก : dnp.go.th



องค์ความรู้ที่มีผู้อ่านมากสุด
NTLDR is missing
-

โดย... นรินรัตน์ ไอที

กู้คืน / สำรอง บุ๊คมาร์คของ Firefox
-

โดย... นรินรัตน์ ไอที

โปรโตคอล TCP/IP
TCP/IP (Transmitsion Control Protocol/Internet Protocol)

โดย... นรินรัตน์ ไอที

NTLDR is missing
การแก้ไขปัญหา NTLDR is missing สำหรับวินโดวส์ำไปแก้ไขกันครับ ซึ่งน่าจะมีประโยชน์อย่างมากเลยทีเดียว

โดย... นรินรัตน์ ไอที

ทำไมนักการตลาดถึงจำเป็น..ต้องทำโฆษณาบน YouTube
การชมวิดีโอออนไลน์ถือเป็นเรื่องธรรมดาที่เกิดขึ้นได้ทุกวันแล้ว เนื่องจากทุกสิ่งอย่างสามารถหาหาได้บน YouTube ทั้งวิดีโอด้านความบันเทิง และอื่นๆ รวมถึงสัญญาณการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของเราก็เริ่มจะไม่เป็นอุปสรรคของการชมวิดีโอออนไลน์หรือบนยูทูปอีกต่อไป

โดย... นรินรัตน์ ไอที

FACEBOOK อัพเดท EDGERANK ใหม่
หลายๆ คนคงรู้กันดีว่าทุกโพสต์ของเพจที่เราไปกดไลค์หรือแม้แต่เพื่อนของเราเองก็อาจจะไม่ได้ถูกเห็นทั้งหมด เพราะไม่อย่างนั้น news feed ของเราคงยาวชนิดตามอ่านกันไม่ไหว นั่นจึงทำให้มี EdgeRank ที่เข้ามาช่วยในการคัดสรรและกลั่นกรองโพสต์ที่ Facebook ประเมินว่าน่าจะเป็นสิ่งที่เราควรจะเห็นโดยอ้างอิงจากปัจจัยหลักๆ สามอย่าง

โดย... นรินรัตน์ ไอที